Press "Enter" to skip to content

Насны б.ө.г.с.ө.н.д их з.о.в.л.о.н үзсэн Намхайдорж х.ө.г.ш.и.н Б.Э.Р.Э.Э.С.Э.Э БОЛЖ нарт х.о.р.в.о.о.г ц.а.г б.у.с.а.а.р о.р.х.и.с.о.н нь дэндүү х.а.р.а.м.с.а.л.т.а.й УЧИР НЬ…

Хүний а.м.ь.д.р.а.л гэж х.ү.с.с.э.н.э.э.р байх б.и.ш дээ. Насны б.ө.г.с.ө.н.д их з.о.в.л.о.н үзсэн Намхайдорж х.ө.г.ш.и.н нарт х.о.р.в.о.о.г ц.а.г б.у.с.а.а.р о.р.х.и.с.о.н нь дэндүү х.а.р.а.м.с.а.л.т.а.й. Тэрбээр ө.в.ч.н.ө.ө.р т.а.а.л.а.л т.ө.г.с.ө.ө.г.ү.й, өөрт нь х.э.т.э.р.х.и.й х.а.т.у.у х.а.н.д.д.а.г байсан б.э.р.и.й.н д.а.р.а.м.т, ш.а.х.а.л.т.ы.г т.э.с.э.н т.э.в.ч.и.ж ч.а.д.а.х.г.ү.й дээ өндрөөс ү.с.э.р.ч а.м.и.а х.о.р.л.о.в.

Наймдугаар сар талдаа орж, намрын урь аль хэдийнэ орсон цаг үед удахгүй хичээл сургууль эхлэх гээд т.ү.м т.ү.ж.и.г.н.э.ж, б.у.м б.у.ж.и.г.н.а.ж байсан эл үед Намхай өвөө нартаас буцжээ. Т.а.л.и.й.г.а.а.ч бага хүүгийндээ а.м.ь.д.а.р.д.а.г байсан бөгөөд тэднийх 10 дугаар хороололд а.ш.и.г.л.а.л.т.а.д о.р.о.о.д у.д.а.а.г.ү.й байгаа нэгэн хотхоны 9 давхарт амьдраад жил гаруй л болж байгаа ажээ.

Бага хүү Мөнхөө нь барилга дээр ажилладаг бөгөөд ц.а.г, н.а.р.г.ү.й а.ж.и.л.л.а.д.а.г тул ар гэрийнхэн нь ямархуу байр байдалтай байдагт тэр бүр анхаарал тавиад байж ч.а.д.д.а.г.г.ү.й нэгэн. Хаа г.а.з.р.ы.н.х нь м.э.д.э.г.д.э.х.г.ү.й, у.д.а.м у.г.с.а.а м.у.у.т.а.й, дээр нь а.а.ш з.а.н гэж а.д.с.а.г.а шиг нэгэн б.ү.с.г.ү.й.т.э.й д.э.р н.и.й.л.ү.ү.л.ж.э.э.

Тэдний дундаас нэг х.ү.ү гарсан бөгөөд өдгөө найман сартай аж. Хүүхдээ хараад гэртээ суудаг бэр Цэлмэг ер нь д.у.р з.о.р.г.о.о.р.о.о нэгэн бөгөөд гэртээ удаан сууснаас болж их л у.у.р б.у.х.и.м.д.а.л.т.а.й, юм болбол нөхөр, хадам аав, хадам дүү рүүгээ х.а.р.а.а.ж з.а.г.н.а.д.а.г болжээ.

Нөхөр Мөнхөө нь “А.р.г.а.г.ү.й дээ, х.ү.ү.х.д.э.э а.с.р.а.х.ы.н хажуугаар н.а.с ө.н.д.ө.р гарсан аавыг нь м.а.л.л.а.ж байна. Дүү бид хоёрын хоол ундыг б.э.л.т.г.э.х.э.э.с ө.г.с.ү.ү.л.э.э.д хийх ажил ихтэй хүнийг б.у.р.у.у.т.г.а.а.д яах вэ” гэж а.с.у.у.д.а.л ү.ү.с.д.э.г.и.й.г мэдсэн ч м.э.д.э.э.г.ү.й ц.а.р.а.й.л.ж явдаг болов.

Түүний хувьд м.а.х.а.р.т.л.а.а з.ү.т.г.э.ж байж авсан хэдэн төгрөгөө аав, эмэгтэй дүүгээсээ н.у.у.г.а.а.д эхнэртээ л ө.г.ч.и.х.д.ө.г байв. Аав нь өндөр настан учраас т.э.т.г.э.в.р.и.й.н хэдэн төгрөгөө авч, охиндоо болон өөртөө, н.я.л.х б.а.л.ч.и.р з.э.э.д.э.э з.а.р.ц.у.у.л.д.а.г байв. Мөнхөө аавыгаа байранд орсны дараа л Дорнод аймгаас а.в.ч.и.р.ч, нийслэлд суурин суулгажээ.

Бэрийн г.а.р х.а.р.д.а.г болсон хөгшинд энэ амьдрал ү.н.э.н.д.э.э т.а.м мэт санагдаж эхэлжээ. Өглөөд хүү нь ажилдаа, охин нь хичээлдээ явна. Өдөржин б.э.р.и.й.н царай харж, аяга цай г.о.р.ь.д.д.о.г хөгшин хүн орой болохыг т.э.с.э.н я.д.а.н х.ү.л.э.э.н.э. Хөөрхий дээ, хоёр хүүгээ х.а.р.у.у.л.д.а.ж, цонх ш.и.р.т.с.э.э.р л чимээгүй суудаг байж.

Уг нь Намхай өвөө гар утастай ч бэр нь аваад у.н.т.р.а.а.г.а.а.д н.у.у.ч.и.х.д.а.г гэнэ. Тэгэхгүй бол хүүгээ ч а.ж.и.л х.и.й.л.г.ү.ү.л.д.э.г.г.ү.й, х.о.в з.ө.ө.д.ө.г хэмээн бэр нь у.ц.а.а.р.л.а.д.а.г гэнэ. Хөгшин хүн х.о.в з.ө.ө.н.ө гэж юу байх вэ, бэр нь х.у.д.л.а.а х.э.л.ж байхгүй юу. Нэг удаа бүр г.а.р х.ү.р.ч, х.ө.л рүү ө.ш.и.г.л.ө.ж байсныг Намхай охиндоо л с.э.м.х.э.н ярьжээ.

Хэдий Мөнхөө өөрийн мөнгөө х.у.р.а.а.ж авсан байр ч гэлээ айлд байгаа гэдэг утгаараа охин дүү нь бэртэйгээ а.р.с.а.л.д.а.ж ч.а.д.д.а.г.г.ү.й байж. Мөнхөөгийнх гэх өрх айл ч ү.н.э.н х.э.р.э.г.т.э.э бүгдийг г.а.р.т.а.а о.р.у.у.л.ж, э.з.э.р.х.и.й.л.с.э.н бэрийн м.э.д.э.л.д орсон айл байжээ. Тиймээс бэрийн ц.а.р.а.й х.а.р.ж, а.а.ш а.я.ы.г нь олно гэдэг үнэндээ б.э.р.х байсан тул Намхай “Би энд у.д.а.а.н байж ч.а.д.а.х.г.ү.й ээ. Аав нь нутгаа б.а.р.а.а.д.ъ.я.

Сүүлийн үед нутгаа их санаад байх болов. Тэгээд ч том хүүгийндээ хэд хонож байгаад ө.в.л.и.й.н хүнсээ н.э.г.м.ө.с.ө.н т.ө.х.ө.ө.р.ч и.р.ь.е” гэж учирлажээ. Гэтэл хүү нь х.ү.с.э.л.т.и.й.г нь хүлээж а.в.а.л.г.ү.й у.ц.а.а.р.л.а.ж, “Таныг я.в.у.у.л.а.х мөнгө төгрөг м.у.у.т.а.й байна. Та хэд хоног байж байл даа. Би цалингаа аваад ахын хүүхдүүдэд ч.и.х.э.р, б.о.о.в я.в.у.у.л.н.а” гэж ярихыг нь а.в.г.а.й нь с.э.м.х.э.н сонсчихоод ж.и.ж.и.г өрөөнд орж ирээд учиргүй ц.а.м.н.а.ж, з.а.г.н.а.ж эхлэв.

Тэрбээр “Аавыгаа я.в.у.у.л. Эсвэл би хүүгээ аваад энэ гэрээс чинь з.а.й.л.а.х уу?” гэж х.а.ш.г.и.р.а.н о.р.и.л.ж.э.э. Гэтэл хоёр хүний дунд аав аа гэх үү, а.м.р.а.г х.а.н.и.а гэх үү, Мөнхөө яахаа м.э.д.э.х.г.ү.й м.э.г.д.э.ж, ч.а.д.д.а.г.а.а.р.а.а аавдаа л у.у.р.а.а г.а.р.г.а.ж “Таниас л болж дандаа энэ гэрт х.э.р.ү.ү.л г.а.р.ч байх юм.

Та энэ өрөөнд ч.и.м.э.э.г.ү.й.х.э.н шиг б.а.й.ж б.о.л.д.о.г.г.ү.й юм уу?” гэж ч.а.н.г.а.х.а.н хэлэхэд аав нь с.а.н.д.а.р.ч “Миний т.ү.м.э.н б.у.р.у.у. Хоёр х.ү.ү.х.д.э.э хооронд нь э.в.д.р.э.л.ц.ү.ү.л.ж байхаар би эргэж и.р.э.х.г.ү.й.г.э.э.р явна аа. Тэгээд ч танай хүн надад х.о.о.л у.н.д ө.г.д.ө.г.г.ү.й. Гал тогоонд хүүтэйгээ л хоёулахнаа хоолоо хийгээд идчихдэг юм ш дээ.

Аяга цай хийгээд уухаар хүртэл х.я.л.а.л.з.а.ж, ц.э.х.э.л.з.э.э.д аавд нь х.э.ц.ү.ү байдаг юм шүү” гэж ч.и.ч.и.р.х.и.й.л.с.э.н х.о.о.л.о.й.г.о.о.р н.у.л.и.м.с.а.а а.р.ч.и.ж өгүүлэв. Ийнхүү х.э.р.ү.ү.л у.р.у.у.л болсны дараа тэд унтахаар х.э.в.т.э.ж, х.о.р.в.о.о.г.и.й.н нэг өдрийг ж.а.р.г.а.а.в. Маргааш нь Намхай өвөөгийн тэтгэвэр ч бууж, хэдэн төгрөг ө.в.ө.р.т.ө.л.с.ө.н өвөө сэтгэл санааны

х.я.м.р.а.л.д орж с.э.т.г.э.л.э.э з.а.с.а.х.а.а.р г.а.н.ц ш.и.л а.р.х.и аваад гэртээ оржээ. А.з.а.а.р бэр нь хүүтэйгээ б.а.й.с.а.н.г.ү.й. Тиймээс жижиг өрөөндөө орж байгаад өөрийн т.а.а.в.а.а.р.а.а т.у.х.а.л.ж байгаад ш.и.л а.р.х.и.а х.ө.н.т.ө.р.ч.э.э. С.о.г.т.с.о.н Намхай өвөөд амьдрах итгэл, урам зориг, сонирхол т.ө.р.с.ө.н.г.ү.й.

Тиймээс тэрбээр а.м.и.а х.о.р.л.о.х.о.о.р ш.и.й.д.ж.э.э. Хамгийн с.ү.ү.л.ч.и.й.н у.д.а.а хүүхдүүд рүүгээ утсаар ярих гэсэн боловч утасных нь ц.э.н.э.г д.у.у.с.а.а.д унтарсан байв. Ингээд зориг, зүрх о.р.с.о.н тэрбээр өөрийгөө б.о.о.м.и.л.о.х гэж о.р.о.л.д.с.о.н ч б.о.л.с.о.н.г.ү.й. Тиймээс цонхоороо ү.с.р.э.х.э.э.р ш.и.й.д.э.н бүх х.у.в.ц.с.а.а т.а.й.л.ж о.р.х.и.ч.и.х.о.о.д ү.с.э.р.ч.и.х.ж.э.э.

Ингээд ш.а.л.д.а.н б.и.е.э.р а.р.з.г.а.р ү.з.ү.ү.р.т.э.й т.ө.м.ө.р.н.ү.ү.д дээр у.н.а.с.а.н Намхай өвөө “Ёо ёо, ямар а.й.м.а.р юм бэ, ү.х.л.э.э” гэж о.р.и.л.с.о.о.р а.м.ь.с.г.а.л х.у.р.а.а.ж.э.э. Ийнхүү ү.д.ш.и.й.н 19 цагийн үед хүн ө.н.д.р.ө.ө.с у.н.а.ж н.а.с б.а.р.с.н.ы.г гудамжны б.ө.б.ө.ч.и.н нар хараад хүн амьтанд м.э.д.э.г.д.э.ж, д.у.у.д.л.а.г.а өгчээ.

Эл явдлаас хойш Намхай өвөө б.у.г б.о.л.ж, с.ү.н.с с.ү.ү.д.э.р нь э.р.г.э.л.д.д.э.г болжээ. Тухайлбал, тэр байрны доогуур явсан хүмүүст “с.ө.ө.н.г.ө х.о.о.л.о.й.т.о.й өвөө “Ү.х.л.э.э, ёо ёо” гэх чимээ сонсогддог болжээ. Нэгэн удаа хичээлээ тараад үдэш гэртээ ирсэн оюутан о.х.и.н.т.о.й дээрх явдал таарч “Х.ү.ү.х.э.э, надад т.у.с.л.а.а.р.а.й. Ү.х.л.э.э, ү.х.л.э.э” гэх яриа сонсогджээ.

А.й.с.а.н о.х.и.н г.а.л.з.у.у мэт х.а.р хурдаараа г.ү.й.ж, яаж гэртээ орсоноо ч с.а.н.а.х с.ө.х.ө.ө.г.ү.й орж иржээ. Түүнээс гадна тэр байрны доод талд найман нэрийн дэлгүүр ажилладаг бөгөөд нэг орой дэлгүүрээ кассчин хоёр охин х.а.а.г.а.а.д гартал үүдэнд нь а.р.х.и.н.ы ш.и.л б.а.р.ь.ч.и.х.с.а.н өвгөний с.ү.н.с харагджээ.

А.й.с.а.н өнөөх хоёр х.а.ш.г.и.р.а.а.д дэлгүүр рүүгээ г.ү.й.г.э.э.д о.р.ж.э.э. Эргээд хартал цонхон дээр нь ямар нэг юм г.у.й.ж, ц.а.р.а.й.ч.и.л.с.а.н а.й.м.ш.г.и.й.н д.ү.р.с.т.э.й ө.в.г.ө.н.и.й с.ү.н.с харагдсан чигээрээ байв. Тэд 102-т д.у.у.д.л.а.г.а өгснөөр эл а.й.м.ш.и.г.т газраас а.в.р.а.г.д.а.ж, маргаашнаас эхлэн дэлгүүр а.ж.и.л.л.а.х.а.а б.о.л.ь.ж.э.э.

Хэдий г.э.м.г.ү.й ч гэлээ бусдад а.й.м.ш.г.и.й.н д.ү.р т.ө.р.х.т.э.й харагддаг Намхай өвөө б.у.г ч.ө.т.г.ө.р болж, харагдах нэгэнд харагдаж, х.а.р.а.г.д.а.х.г.ү.й нэгэнд огтоос х.а.р.а.г.д.д.а.г.г.ү.й ажээ. Эл байдлаас хойш бэрдээ г.о.м.д.о.ж, т.у.н.и.р.х.а.н х.о.р.с.о.ж, а.м.и.а х.о.р.л.о.х болсон т.а.л.и.й.г.а.а.ч.и.й.н с.ү.н.с бэр Цэлмэгийг зүгээр б.а.й.л.г.а.х.а.а б.о.л.ь.ж.э.э.

Унтлагынх нь өрөөнд бүх бие нь ц.у.с н.ө.ж болчихсон хадам аавынх нь с.ү.н.с нэг бус удаа х.а.р.а.г.д.а.ж, зарим ш.ө.н.ө х.а.р д.а.р.а.н з.ү.ү.д.э.л.д.э.г болов. Ж.и.х.ү.ү.ц.э.м х.о.о.л.о.й.т.о.й өвгөн Цэлмэгийн толгой дээр “Нэг жилийн хугацаанд намайг я.а.ж з.о.в.о.о.ж, т.а.м.л.а.д.а.г байлаа. Цээжний минь м.а.х.а.а з.у.л.г.а.а.с.а.н хүн шүү би.

Намайг з.о.в.о.о.ж байсан шиг миний хүүг з.о.в.о.о.х.ы.г чинь би харж ч.а.д.а.х.г.ү.й шүү” хэмээн их з.э.в.ү.ү.н.э.э.р хэлэх нь сонсогдож, д.а.в.х.и.й.н ц.о.ч.и.н с.э.р.т.э.л өмнө нь ш.а.л.д.а.н өвгөн зогсож байх жишээтэй. Ийнхүү г.а.л.з.у.у.р.а.х ш.а.х.с.а.н Цэлмэг а.р.г.а.а б.а.р.а.в. Угийн ш.ү.т.л.э.г.г.ү.й,

Гандан х.и.й.д.э.э.р бараг гарч үзээгүй тэрбээр а.р.г.а м.у.х.а.р.д.а.ж, сайн гэсэн л.а.м.ы.н х.а.я.г аваад л.а.м дээр очиж х.и.й ю.м х.а.р.д.а.г болсноо хэлтэл мөнөөх л.а.м х.ү.ү.х.н.и.й х.а.р.ц.ы.г хараад л “Н.ү.г.э.л н.ү.д.э.э.р.э.э гарна гэж байдаг юм. Настай хүнд ямар х.а.й.р г.а.м.г.ү.й, х.ү.н.д.э.т.г.э.л.г.ү.й х.а.н.д.д.а.г байсан юм бэ? Ядаж байхад зурганд нь чи нэг ч удаа з.у.л хийж ө.р.г.ө.ж б.а.й.г.а.а.г.ү.й юм байна шүү дээ. Тэгэхээр а.р.г.а.г.ү.й ш дээ.

Г.э.м.э.э у.х.а.а.р.ч, н.ү.г.л.э.э ц.а.й.р.у.у.л.ж, ном у.н.ш.у.у.л. Б.у.р.х.а.н ш.ү.т.э.э.н.и.й.г нь д.э.э.д.э.л.ж яв. Чамд х.э.р.э.г.г.ү.й мэт санагдсан ч ү.л.д.с.э.н үр хүүхэд, ач зээд нь хэрэгтэй шүү” гэж ш.и.р.ү.ү.х.э.н хэлжээ. Нөхөртөө өөрт тохиолдоод байгаа бүхнээ хэлтэл Мөнхөө ч бас а.й.ж ж.и.й.р.х.э.н, ганцаараа гэртээ байхаас а.й.д.а.г болов.

Хүүгийнхээ з.ү.ү.д.э.н.д олонтаа харагдах болсон аав нь хүүгээ б.у.я.н х.и.й.х.и.й.г л ц.а.р.а.й.ч.и.л.ж г.у.й.д.а.г байж. Харин х.а.р.г.и.с х.э.р.ц.г.и.й бэрээ бол а.й.л.г.а.ж, х.а.т.у.у ш.и.р.ү.ү.н.и.й.г а.м.с.у.у.л.а.х.а.а.р ийнхүү өөрт нь м.у.у м.у.у.х.а.й.г.а.а.р х.о.р.г.о.д.о.ж, ү.з.э.г.д.д.э.г х.а.р.а.г.д.д.а.г болов.

Цагийн а.я.с.а.а.р Намхай өвөөгийн с.ү.н.с х.а.р.а.г.д.а.х.а.а б.о.л.ь.ж, бэр Цэлмэг ч а.а.ш з.а.н нь з.а.с.а.р.ч, Мөнхөөгийнх гэх айл дахиад нэг хүүгээр бүл нэмж, эвийн дөрвөн шагай шиг эвтэй найртай амьдрах болж, харин тэднийд дөрвөн жил х.э.л а.м, д.а.р.а.м.т ш.а.х.а.л.т.а.н.д байсан охин дүү нь их сургуулиа дүүргээд төрсөн нутагтаа очиж ажиллаж амьдрахаар Дорнод нутгийг зорьсноор эл г.у.н.и.г.т амьдрал гэрэл гэгээтэйгээр д.у.у.с.ч.э.э…

More from ӨгүүллэгMore posts in Өгүүллэг »

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Уг контент нь хамгаалагдсан бодно