Press "Enter" to skip to content

Б.у.з.р.ы.н ю.м.т.а.й н.ө.х.ц.с.ө.н хүүгээ аргаа б.а.р.с.а.н.д.а.а з.а.й.р.а.н дээр очтол…

За манай аавын аав буюу хөгшин аав маань Увс аймгын М.а.л.ч.и.н с.у.м.а.а.с гаралтай л.а.м хүн байж. Х.э.л.м.э.г.д.ү.ү.л.э.л.т.и.й.н үед Увсын М.а.л.ч.и.н с.у.м.а.а.с б.а.д.а.р.ч.и.л.ж гараад Хөвсгөл аймгын Арбулаг с.у.м.а.н.д ирж эмээтэй маань айл болж суурьшсан гэдэг юм. Аав ээж маань айл болсны дараахан 70аад оны сүүлээр юмдагуудаа баруун аймгаас жил бүр малын их туувар явж одоогын Хөвсгөлийн Ханх с.у.м.ы.н бомтоор хойшоо оросруу гардаг байж.

Тэр тууварт явдаг байсан Өвөөгийн маань төрсөн дүү Увс аймгын м.а.л.ч.и.н с.у.м.ы.н Маамхүү гэж хүн манайхаар ирж д.а.й.р.ж явдаг байсан аж. Тэр хүний эмээ, өвөөд ярьж байсан нэгэн зүйлийг ээж маань сонсож байж. Тэрхүү түүхийг энд бичхээр шийдлээ. Тэр Маамхүү гэж хүн ганц хүүтэй юм гэнэ.

Ганц хүү нь ч нас биед хүрч ц.э.р.э.г.т явах болж, ц.э.р.э.г.т явхаасаа өмнө нэгэн нутгын б.ү.с.г.ү.й.т.э.й ү.е.р.х.э.ж их д.о.т.о.с.с.о.ж, и.ж.и.л.д.с.э.н юмсанж. Тэгээд ц.э.р.г.э.э.с ирээд айл болж амьдархаар болж тохироод 3 жилийн ц.э.р.э.г.т явж. 3 жил болоод х.а.л.а.г.д.а.ж ирхэд амраг б.ү.с.г.ү.й нь ө.в.ч.н.и.й улмаас ө.ө.д болсон байж л дээ.

Түүнээс болж хархүү маш их г.а.ш.у.у.д.а.ж г.у.н.и.ж г.у.т.а.р.с.а.н юмсанж. Тэгээд тэр залуу хүн амьтантаа дугарах нь багасаад асар их у.й г.а.ш.у.у.д а.в.т.с.а.н гэнэ. Хонь малд явахдаа үргэлж л хайртай б.ү.с.г.ү.й.г.э.э н.у.т.а.г.л.у.у.л.с.а.н газарлуу явдаг байж. Удалгүй ц.э.р.э.г.т яваад б.у.у а.г.с.а.ж сурсаных уу гэлтэй малд явахдаа тарвагыг ч их а.л.д.а.г болж,

мөн з.о.ж.и.г.р.о.о.д хүнтэй үг дугархаа байж, бүр өнгө зүс а.л.д.а.а.д холоос нэг хөгшин хүн гэмээр төрхтэй болж, айлын уяан дээр ирж буухад уяан дээр байсан морьд тэр хүүгээс ү.р.г.э.э.д т.а.с.д.а.а.д явчихдаг болж. Айл амьтны хүмүүс гайхацгааж энэ хүү яасан с.о.н.и.н болж байна аа. Хөе чи яагаад ингээд байгаан гээд асуухаар юм дугарах гэж байгаал т.а.т.а.а.д у.н.а.ч.и.х.д.а.г болж. Айл амьтны ноход үргэлж л б.о.р.г.о.о.ж г.ү.й.г.э.э.д б.а.р.ь.ж а.в.а.н а.л.д.д.а.г болж.

Энэ явдлыг аав ээж нь бүү хэл нутгын хүмүүс бүгд л яасныг гайхацгааж байсан гэнэ. Тэгээд Маамхүү гэж хүн хүүгээ дагуулж их т.у.у.в.а.р.т явах болж их ү.х.э.р т.у.у.х.а.а.р болсон гэнэ. Тэгтэл их с.о.н.и.н юм болж л дээ хүүг нь т.у.у.х гэхлээр л ү.х.э.р.н.ү.ү.д нь т.а.р.ч б.у.т.а.р.ч з.у.г.т.а.а.д, т.у.у.с.а.н ү.х.э.р нь б.у.ц.а.ж т.а.р.ж д.а.в.х.и.а.д байж.

Үүнийг үзсэн аав нь ерөөсөө л энэ хүүд маань ямар нэгэн юм б.о.л.х.г.ү.й байна хэмээн, хойшоо т.у.в.а.а.г.ы.н их сайн з.а.й.р.а.н.д очих болж гэнэ. Тэгээд хүүгээ дагуулаад явах гэтэл хүү нь гэрээсээ гарах гэхээр т.а.т.а.ж у.н.а.а.д 3 хонож байж арайхын нэг юм явж тэрхүү з.а.й.р.а.н.д очиж гэнэ.

Тэгээд тэр з.а.й.р.а.н.д очоод үзүүлтэл хүү нь б.у.р.у.у ю.м.т.а.й н.ө.х.ц.с.ө.н байж гэнээ. Тэгээд үргэлж түүндээ х.о.р.л.о.г.д.о.ж, удахгүй бүр өөрөө ү.х.э.х байсан байна гэсэн гэнэ. Тэгээд нөгөө з.а.й.р.а.н 2 шөнө б.ө.ө.л.ж нөгөөх залуугаас н.ө.х.ц.с.ө.н а.д з.э.т.г.э.р.и.й.г нь с.а.л.г.а.с.а.н гэнэлээ.

Сүүлд нь нөгөөх залууг эрүүл саруул болсон хойно нь яагад тийм байсныг асуусан чинь нөгөө залуу: Ц.э.р.г.э.э.с ирээд х.а.й.р.т.а.й хүнээ а.л.д.с.а.н.д.а.а их л ш.а.н.а.л.ж г.у.т.а.р.ч байж. Х.о.н.и.о т.у.у.г.а.а.д гарахдаа ш.а.р.и.л.ы.г нь үргэлж эргэдэг гэнэ. Тэгээл малын захад хэвтэж байхдаа тэр минь одоо ингээд гараад ирдэг ч болоосой, тарвага с.а.х.и.а.д хэвтэхдээ тэрэнтэйгээ хамтдаа э.н.г.э.э.д х.э.в.т.э.х юмсан, орой гэртээ харихад тэр минь л ирчихсэн байдаг болоосой,

малын хажууд хээр унтаад зүүдлэхдээ хамтдаа сайхан байна гэж з.ү.ү.д.э.л.д.э.г тэгээд сэрэхэд минь хажууд байдаг ч болоосой гэж их боддог байжээ. Тэгээд нэг өдөр х.э.э.р м.а.л.ы.н бэлчээрт унтаад сэртэл нээрээ нөгөө х.ү.ү.х.э.н нь хажууд нь инээгээд сууж байсан гэнэ. Тэгээл нөгөөхтэйгээ хээр уулздаг болоол сүүлдээ нөгөөх нь байнгын д.а.г.а.д.а.г болсон гэнэ.

Айлын уяан дээр ирхэд араас нь г.ү.й.ж и.р.э.э.л бүх м.о.р.ь.д.ы.г нь ү.р.г.э.э.г.э.э.л т.а.с.д.у.у.л.а.а.л гүйдэг байсан гэнэ. Айлын н.о.х.о.д б.о.р.г.о.о.х.о.о.р морьных нь х.о.н.д.л.о.й дээр гараад суучихдаг байж. Тэгээл тарвага а.л.а.х гээд с.а.х.и.а.д хэвтхээр нөгөөх нь гүйгээд л н.ү.х.н.э.э.с нь а.м.ь.д.а.а.р нь ч.а.р.л.у.у.л.а.а.л б.а.р.и.а.д и.р.д.э.г гэнэ тэгэнгүүт нь б.у.у.д.а.ж а.л.д.а.г тэгээл их тарвага а.л.д.а.г байж л дээ.

Сүүлдээ бүр үргэлж хамт байдаг болсноор тэр хүүгийн бие х.а.а нь ө.в.д.д.ө.г болж. Тэгээд энэ болоод байгаа бүхнийг асуусан хүнд хэлэх гэхлээр л нөгөө х.ү.ү.х.э.н нь үсээрээ х.о.й.л.о.й.г нь о.р.о.о.г.о.о.д т.а.т.ч.и.х.д.а.г гэнэ. Тэгээд х.ү.н.д хэлж ч.а.д.а.д.г.ү.й.

Тууварт үхэр т.у.у.х гэсэн нөгөөх нь я.в.у.у.л.а.х.г.ү.й гээд т.у.у.с.а.н ү.х.э.р.и.й.г нь буцааж ц.а.м.н.а.ж э.л.д.э.ж х.ө.ө.г.ө.ө.д, хаа хамаагүй т.а.р.а.а.ж х.ө.ө.г.ө.ө.д болохоо байсан гэнэ. Тэгж л нэг юм туваа б.ө.ө.д очисноор б.у.р.у.у ю.м.т.а.й н.ө.х.ц.с.ө.н х.ү.ү.г.э.э а.р.г.а.л.у.у.л.ж авсан гэдэг юм билээ. . .

More from ЗөвлөгөөMore posts in Зөвлөгөө »

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Уг контент нь хамгаалагдсан бодно