Press "Enter" to skip to content

Зүүн хүрээний Галсандондог гэлэн гэж с.о.н.и.н х.ү.н ХIХ зууны сүүлээр а.м.ь.д.а.р.ч байсан гэдэг. Ө.л х.а.л.з.а.н т.о.л.г.о.й.т.о.й, их том я.г.а.а.н нүүр царайтай тэр л.а.м м.э.р.г.э т.ө.л.г.ө тавиулах гэж очсон х.ү.н.и.й…

“Л.а.м л.а.м.ы.н уншлага өөр” гэдэг үг чухамдаа ямар учиртай болохыг тодорхой мэдэж байгаа хүн байдаг гэж үү? Зүүн хүрээний Галсандондог гэлэн гэж с.о.н.и.н х.ү.н ХIХ зууны сүүлээр а.м.ь.д.а.р.ч байсан гэдэг. Ө.л х.а.л.з.а.н т.о.л.г.о.й.т.о.й, их том я.г.а.а.н нүүр царайтай тэр л.а.м м.э.р.г.э т.ө.л.г.ө тавиулах гэж очсон х.ү.н.и.й нүүр царай, н.ү.д с.э.т.г.э.л рүү хэзээ ч тандаж хардаггүй, з.э.с тоногтой хүрэн авдартайгаа ярилцаж м.э.р.г.э.л.д.э.г нэгэн байсан гэдэг.

Амгаланбаатар хотын м.о.н.г.о.л.ч.у.у.д наймаа хотоор дүүрсэн х.я.т.а.д.у.у.д.ы.н хөлд багагүй д.а.р.а.г.д.а.ж, одоогийн хэлээр М.о.н.г.о.л, Х.я.т.а.д иргэд “Энх тайвнаар зэрэгцэн оршдог” байсан юм гэдэг. Тэр энхтайван оршихуй үнэндээ тийм ч дотно дулаан у.у.р а.м.ь.с.г.а.л.т.а.й байсангүй. Боломж олдвол м.о.н.г.о.л.ч.у.у.д х.я.т.а.д.ы.г, х.я.т.а.д.у.у.д м.о.н.г.о.л.ы.г н.у.х.а.ж о.р.х.и.д.о.г байсан байна. С.ү.с.э.г б.и.ш.р.э.л.д хэт а.в.т.с.а.н м.о.н.г.о.л.ч.у.у.д.ы.г х.у.ж.а.а нар с.ү.н.с ч.ө.т.г.ө.р.ө.ө.р а.й.л.г.а.ж байгаад нүүлгэчихдэг, нүүснийх нь дараа очиж буурин дээр нь ногоо т.а.р.ь.д.а.г байж.

Амгаланбаатарынхны дунд алдартай Должин э.м.г.э.н.и.й а.ч о.х.и.н Мядагмаа гэгч м.а.х.а.н овоо (тэр үед зах зээлийн газрыг ингэж нэрлэдэг байжээ) дээрээс ойр зуурын хэрэгцээний зүйлээ аваад харьж явтал нэг зэгэл с.а.а.р.а.л х.ү.н д.ү.р.с.т а.м.ь.т.а.н урд талд нь зогсч байжээ. Мядагмаа о.х.и.н ч үүрч явсан зүйлээ х.а.я.а.д ум х.у.м.г.ү.й з.у.г.т.а.ж гэртээ хариад “Ч.ө.т.г.ө.р, ч.ө.т.г.ө.р” гэж х.а.ш.г.и.р.а.н у.х.а.а.н а.л.д.а.ж у.н.а.с.а.н байна.

Тэр хавьдаа алдартай л.а.м, ч.о.й.ж.и.н.г.у.у.д.а.д үзүүлэхэд б.ү.с.г.ү.й.н б.и.е.д ч.ө.т.г.ө.р ш.ү.г.л.э.ж, одоо энэ х.ү.ү.х.э.н х.ү.н биш ч.ө.т.г.ө.р болсон байна хэмээн а.м у.р.а.л.д.а.н а.й.л.д.а.ц.г.а.а.ж байв гэнэ. Х.ү.н.и.й б.и.е.д ш.ү.г.л.э.ж шингэсэн ч.ө.т.г.ө.р.и.й.г х.ө.ө.х г.ү.р.э.м, с.э.р.э.э дарах з.а.н ү.й.л.и.й.н бэлтгэл гэж Должин э.м.г.э.н.и.й хамаг хөрөнгийг х.у.у х.а.м.ж з.а.л.г.и.х.а.а.р юм хэлсэн аж. Г.а.р дээрээ ө.с.г.ө.с.ө.н а.ч о.х.и.н.о.о а.в.р.а.х.ы.н тулд модоо барихаас ч буцахгүй байсан э.м.г.э.н.д “Зүүн хүрээний Галсандондог гэлэн дээр оч.

Тэр хүн хэнээс ч ө.р.г.ө.л б.а.р.ь.ц а.в.д.а.г.г.ү.й юм гэнэ лээ” гэж хэн нэгэн нь хэлжээ. Тэгээд л Должин эмгэн Галсандондог л.а.м.ы.г асууж сурагласаар гэрт нь очиход л.а.г.с том б.и.е.т.э.й х.ү.н хоймор луугаа хараад сууж байна гэнэ. Х.э.р.э.г зоригоо хэлж а.в.р.а.л э.н.э.р.э.л х.ү.с.э.х.э.д сонсч байгаа эсэх нь үл мэдэгдэх байдалтай суугаад л байж. Их с.ү.с.э.г.т.э.й э.м.г.э.н “Та ядахдаа миний з.о.в.л.о.н з.ү.д.г.ү.ү.р.и.й.г сонсч хайрлана уу” гээд л у.н.а.ж с.у.н.а.н м.ө.р.г.ө.ж.э.э.

“Х.о.л бай” гэхээс өөр үгийг нөгөө ү.л.э.м.ж б.и.е.т.э.й л.а.м хэлсэнгүй байна. Тэгснээ “Та тэр з.а.л.ь.т.а.й э.т.г.э.э.д.и.й.г олж ц.э.э.р.л.ү.ү.л.ж өгнө үү? Х.ө.ө.р.х.и.й о.х.и.н.ы б.и.е бас т.а.а.р.у.у.х.а.н байгаа гэнэ. Түүнийг ч бас с.э.р.э.э.ж, х.и.й.м.о.р.ь с.ү.л.д.и.й.г нь буцааж өгнө үү” гэж ганцаараа ярьж гарчээ. Тэгмэгц з.э.с т.о.н.о.г.т.о.й том хүрэн а.в.д.а.р.н.ы урд талын хаалга торхийн о.н.г.о.й.ж у.н.а.ж.э.э. Харсаар байтал авдар хэний ч “туслалцаагүйгээр” хаалгаа хаагаад авчихжээ.

Галсандондог л.а.м нөгөө шаазан э.д.л.э.л.и.й.г авч мөрөн дээгүүрээ давуулан э.м.г.э.н.д өгөөд “Үүнийг аваачаад о.х.и.н.ы т.о.л.г.о.й.н.ы т.у.ш.а.а газар э.л.с.э.н ш.и.р.х.э.г болтол ү.й.ч.и.ж х.а.я. Тэгээд зүгээр. Ч.ө.т.г.ө.р өөрөөс тань у.у.ч.л.а.л х.ү.с.э.х болно” гэжээ. Э.м.г.э.н я.а.р.а.н гарч сүйх т.э.р.э.г х.ө.л.с.л.ө.н Амгалан руу д.а.в.х.и.ж.э.э.

Бүх зүйлийг Галсандондог л.а.м.ы.н хэлснээр хийж г.ү.й.ц.э.т.г.э.с.э.н.д о.х.и.н.ы м.а.г.н.а.й дээгүүр х.ө.л.с б.у.р.з.а.й.ж, х.а.ц.а.р нүүрэнд нь улаан т.у.я.а татаад “Ёох, би яасан удаан у.н.т.а.в аа” хэмээсээр б.о.с.ч иржээ. Тэр орой нь ү.н.с.э.н с.а.а.р.а.л өнгийн ш.у.н.х.а.а.р хамаг б.и.е.э будчихсан Заяат гэгч х.у.ж.а.а э.р очиж о.х.и.н.ы з.а.х дээрээс х.у.д.а.л.д.а.ж аваад явж байсан эд зүйлсийг болон дээр нь гурван мөнгөн я.н.ч.а.а.н нэмж өгсөн гэдэг.

Газар газрын элдэвтэй, ч.а.д.а.л.т.а.й хүмүүс дээр үед их байжээ. Чухам Галсандондог л.а.м.т.а.н.ы талаарх х.у.у.ч яриа одоо үүнээс өөр о.л.д.о.о.г.ү.й байгаа юм. Н.а.с.а.а.р.а.а м.о.р.и.н т.э.р.э.г хөтөлж, одоо гэртээ х.а.р.а.а.г.ү.й болоод сууж байгаа Сүхбаатар дүүргийн 32-ын тойргийн Гомбо-Очир гуай тийм х.ү.н байсан гэдгийг би сонсч байсан. Тэр х.ү.н.и.й талаар сонсч байсан зүйлээ с.а.н.а.в.а.л хүү чамд хэлнээ гэж билээ. Галсандондог л.а.м.ы.н талаар шинэ зүйл олж сонсвол би у.н.ш.и.г.ч тантай я.а.р.а.н х.у.в.а.а.л.ц.а.х билээ…

More from ӨгүүллэгMore posts in Өгүүллэг »

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Уг контент нь хамгаалагдсан бодно