Press "Enter" to skip to content

Тувагийн х.и.л дагуу а.м.ь.д.а.р.ч байсан м.а.л.ч.и.н Дорлигжав у.р.т г.а.р.т.а.й нэгэн аж. Нэг удаа о.л.у.у.л н.и.й.л.ж Тува руу гараад б.ө.ө.г.и.й.н м.а.л.а.а.с х.ө.ө.ж.э.э. Тэр б.ө.ө.г…

Тувагийн х.и.л дагуу а.м.ь.д.а.р.ч байсан м.а.л.ч.и.н Дорлигжав у.р.т г.а.р.т.а.й нэгэн аж. Нэг удаа о.л.у.у.л н.и.й.л.ж Тува руу гараад б.ө.ө.г.и.й.н м.а.л.а.а.с х.ө.ө.ж.э.э. Тэр б.ө.ө.г э.м.э.г.т.э.й х.v.н мөртлөө с.а.х.а.л v.с.т.э.й а.л.м.а.с шиг а.м.ь.т.а.н байдаг гэж ярилцана. Тvvний талаарх ё.о.з.г.v.й мэдээллvvдийг с.о.ц.и.а.л.и.з.м.ы.н v.з.э.л с.у.р.т.а.л.д с.о.г.т.с.о.н о.й.в.о.р.г.о.н э.р.ч.v.v.д э.с тоожээ.

Х.ө.х.ч.и.н б.ө.ө.г.и.й.н адуу м.а.л.ы.г х.ө.ө.ж ирсэнээс хойш бvлэг х.у.л.г.а.й.ч.д.ы.н а.м.ь.д.р.а.л ө.ө.д гарсангvй. Ихэнх нь ц.а.г .б.у.с.а.ар х.о.р.в.о.о.г о.р.х.и.ж.э.э. Бараг Дорлигжав л г.а.н.ц.а.а.р а.м.ь.д v.л.д.э.ж, нутгийн н.о.м.ч м.э.р.г.э.н у.л.а.а.н с.а.х.и.у.с.н.ы ө.в.г.ө.н.и.й н.о.м.ы.н ш.и.д.э.д б.и.ш.и.р.ч байв. Нэг удаа Улаан ө.в.г.ө.н т.v.v.н.д хэлжээ. “Миний б.и.е б.а.р.а.г.т.а.й болов. Одоо vvнээс цааш чамд т.у.с.с.а.н б.ө.ө.г.и.й.н х.а.р.а.а.л.ы.г х.а.р.и.у.л.ж чадахгvй.

Чи нутаг с.э.л.г.э.ж х.о.л н.v.v, тэгвэл г.а.й.г.v.й байж магадгvй” хэмээжээ. Дорлигжав ч ө.в.г.ө.н.и.й v.г.э.н.д орж б.ө.ө.т.э.й газар болохоор энэ талын х.а.р.а.а.л ж.а.т.г.ы.г х.а.р.и.у.л.а.х биз гээд Хөвсгөл а.й.м.а.г.т ш.и.л.ж.и.ж очжээ. Д.а.р.х.а.д.ы.н б.ө.ө нарт очиж учир байдлаа хэлсэн боловч т.о.л.г.о.й с.э.г.с.р.э.э.д огт х.а.л.г.а.а.с.а.н.г.v.й, “өөрөөс чинь холуур ө.н.г.ө.р.ө.ө.х а.р.г.а б.о.д.ъ.ё” гэжээ.

Төдий у.д.а.а.г.v.й байхад у.у.л.а.н.д м.о.д х.и.й.х.э.эр явсан Дорлигжавын том хvv Цэдэн с.у.р.а.г.г.ү.й а.л.г.а болжээ. Нохой шувуу э.р.г.э.х с.э.г, н.о.й.р.о.н.д vзэгдэх б.а.р.а.а.г.v.й а.л.г.а болсон х.v.v.г.и.й.н.х.э.э талаар з.о.в.л.о.н.д учирсан эцэг Дорлигжав асууж, с.у.р.а.г.л.а.а.д v.р д.v.н.д хvрсэнгvй. Ш.v.v.х, ц.а.г.д.а.а.г.и.й.н.х.а.н ч ямар нэгэн у.л м.ө.р о.л.с.о.н.г.v.й гэнэ. А.р.г.а б.а.р.а.х.д.а.а нөгөө бөө дээрээ очиход “Хvvгийн чинь б.и.е с.v.н.с.и.й.г Тувагийн х.ө.х.ч.и.н б.ө.ө х.у.л.г.а.й.л.с.а.н байна.

Тvvнд чиний хийсэн н.v.г.л.и.й.г v.v.р.v.v.л.ж байгаа юм байна” гэсэн и.т.г.э.х.э.д б.э.р.х vгийг хэлжээ. А.м.ь.д.ы.н х.о.р.в.о.о.д х.v.н.и.й г.о.р.ь.д.л.о.г.о хэзээ ч т.а.с.а.р.д.а.г.г.v.й болохоор Дорлигжав х.у.у.ч.и.н н.у.т.а.г руугаа явж, х.и.л.и.й.н х.у.у.ч.и.н нэвтэрдэг байсан н.у.у.ц г.а.р.м.а.а.р гарчээ. Х.ө.х.ч.и.н б.ө.ө.г.и.й.н гадаа очиж х.а.р.в.а.л х.v.v.х.э.д нь v.х.э.р м.а.л.ы.н б.а.а.с ц.э.в.э.р.л.э.ж, б.о.р.в.и б.о.х.и.с.х.и.й.л.г.v.й ажиллаж байна гэнэ.

Vнэхээр б.о.о.л, з.а.р.ц шиг з.v.т.г.э.ж байгаа х.v.v.г.э.э хараад Дорлигжав т.э.с.э.л.г.v.й “Цэдээн, миний х.v.v нааш ир. Аавдаа ир. Х.о.ё.у.л.а.а харья” гэж о.р.и.л.с.о.н байна. Хvv Дорлигжавыг хараад т.а.н.и.х.г.v.й байгаа бололтой, бvр v.з.э.н я.д.с.а.н царай гаргаад х.ө.л.д.v.v баасаа шидэж х.ө.ө.ж.э.э. Дорлигжавыг х.а.р.с.а.а.р байхад х.v.v нь д.v.р.э.э.р.э.э байсан бөгөөд их л з.о.в.ж ш.а.н.а.л.с.а.н харагджээ.

Цэдэн х.v.v Дорлигжавыг өөртөө о.й.р.т.у.у.л.а.х.г.v.й х.ө.ө.ж, тvvнийг б.а.р.ь.ж т.э.в.р.э.х гэж з.v.т.г.э.н т.э.м.v.v.л.с.э.н байдалд нь д.и.й.л.д.м.э.р болмогц б.ө.ө.г.и.й.н гэр рvv у.л.а.н.г.а.с.а.н г.v.й.ж орсон байна. Дорлигжав ч яавал яаг, юу болбол ч болог гэж бодоод Х.ө.х.ч.и.н б.ө.ө.г.и.й.н.д г.v.й.ж оржээ. Б.ө.ө урт х.у.л.с.а.н г.а.а.н.с.а.а.р т.а.м.х.и татан сууж байв. Тvvнийг х.v.н гэхэд б.э.р.х.т.э.й, х.v.н г.ө.р.ө.ө.с г.э.м.э.э.р т.ө.р.х.т.э.й санагджээ.

Дорлигжав э.х.э.р т.а.т.а.н у.й.л.ж, газар с.ө.х.р.ө.н с.у.у.г.а.а.д б.v.х г.э.м б.у.р.у.у.г.а.а хэлж “ө.р.ш.ө.ө.н х.э.л.т.р.v.v.л.ж, х.v.v.г минь б.у.ц.а.а.ж ө.г гэжээ. Тэр хооронд м.а.л х.ө.р.ө.н.г.ө, а.л.т э.р.д.э.н.э.с х.v.р.т.э.л а.м.л.а.с.а.н байна. Энэ vед Цэдэн х.v.v Дорлигжав буюу аавыгаа жигшин харж и.х.э.д з.э.в.v.v.ц.э.н.г.v.й.г.э.э.р Х.ө.х.ч.и.н б.ө.ө.г.и.й.н хажуугаар би энэ х.v.н.и.й талд ш.v.v гэсэн шиг зогсож байв.

Бvхэл өдөржин н.у.с н.у.л.и.м.с.а.н.д.а.а х.у.т.г.а.л.д.а.н г.у.й.с.н.ы э.ц.э.с.т Х.ө.х.ч.и.н б.ө.ө хvн болохоор сэтгэл з.ө.ө.л.ө.р.ч Цэдэн хvvг тvvнд өгч явуулахаар болов. Тэгээд зуухныхаа т.а.г.и.й.г а.в.ч х.у.у.р.а.й х.а.р м.о.д д.v.v.р.г.э.ж т.v.л.э.э.д б.ө.ө.л.ж гарах нь тэр. Энэ хугацаанд Цэдэн х.v.v.г.и.й.н нvvр ц.а.р.а.й хэдэнтээ х.у.в.и.р.ч өнгө с.о.л.и.г.д.о.х шиг болж байв. Энэ бvхнийг х.а.р.ж т.а.м т.у.м.х.а.н ухаантай байсан Дорлигжав нэг мэдэхэд х.v.v нь т.v.v.н.и.й хажууд ирж с.у.у.с.а.н байхыг о.л.ж х.а.р.ж.э.э.

Дорлигжав ч буцаж х.и.л н.э.в.т.э.р.ч ирээд б.ө.ө.г.и.й.н х.v.с.с.э.н бvхнийг ах дvvгээсээ цуглуулж хvргэж ө.г.с.ө.н.ө.ө.р Цэдэн хvvтэйгээ хамт Хөвсгөл нутагт ирж амар ж.и.м.э.р а.м.ь.д.а.р.ч буй билээ. Цэдэн хvvг v.е.и.й.н.х.э.н нь г.а.ж.и.г з.а.н.т.а.й гэлцдэг. О.р.ш.у.у.л.г.ы.н газар очиж х.о.х.и.м.о.й т.о.л.г.о.й ц.у.г.л.у.у.л.ж т.ө.м.ө.р у.т.с.а.а.р х.э.л.х.д.э.г байна. Нөгөө хэлхээтэй т.о.л.г.о.й.н.у.у.д маргааш нь с.а.л.ч.и.х.с.а.н байдаг гэнэ.

Цэдэн нэг т.о.л.г.о.й.н талаар v.е.и.й.н.х.э.н.д.э.э их с.о.н.и.н тvvх ярьж өгчээ. Тэр т.о.л.г.о.й а.м.ь.д.д.а.а их юм хийсэн э.д гэнэ. Ойд ж.и.м.с тvvж явсан о.х.и.д б.v.с.г.v.й.ч.v.v.д.и.й.г а.н.г.у.у.ч.и.л.д.а.г байсан тvvний х.у.в.х.а.й.р.с.а.н т.о.л.г.о.й дээр өдөр болгон х.а.р х.э.р.э.э з.а.й.д.л.а.н с.у.у.д.а.г юм байх. Тэр ө.г.ө.р т.о.л.г.о.й.г з.о.в.л.о.н.г.о.о.с салгах гэж Цэдэн бусад т.о.л.г.о.й.н.у.у.д.ы.г хооронд холбож төмөр утсаар э.р.х з.а.н.г.и.д.д.а.г байна.

Тэрхvv х.о.х.и.м.о.й т.о.л.г.о.й.н э.р.х.и нь г.v.й.ц.э.ж 108 болоогvй болохоор х.v.ч ч.а.д.а.л нь х.у.р.а.л.д.а.ж а.м.ж.и.х.г.v.й х.о.о.р.о.н.д.о.х хэлхээс нь т.а.с.а.р.ч байгаа гэнэ. Тvvний энэ ажил удахгvй дуусна гэж Цэдэн нээх том зvйл а.м.ж.у.у.л.ж байгаа а.я.т.а.й ярьжээ. Яаж дуусах вэ гэвэл голын урдтай а.м.ь.д.а.р.д.а.г н.а.я гарсан н.а.с.т.а.й э.м.г.э.н.и.й.г б.у.р.х.а.н болмогц тvvнийг и.л з.а.д.г.а.й о.р.ш.у.у.л.а.х эртний з.а.н.ш.л.а.а.р авч ирж тэрхvv х.о.х.и.м.о.й т.о.л.г.о.й.н.у.у.д.т.а.й нэгдэх аж.

Ингэснээр тэрхvv х.о.х.и.м.о.й т.о.л.г.о.й.н э.р.х.и г.v.й.ц.э.ж нөгөө з.о.в.л.о.н.т х.о.х.и.м.о.й т.о.л.г.о.й амаржин, ө.г.ө.р.ш.и.х бололтой.Vнэхээр ч Цэдэнгийн хэлж ярьж байсан зvйл бvгд v.н.э.н болж 108 х.о.х.и.м.о.й х.о.л.б.о.с.о.н э.р.х.и бий болсноор н.у.т.а.г усанд э.э.л.и.й.н сайхан з.у.н болсон гэлцдэг. Юм гэдэг огт холбоогvй мэт боловч далдуур машид г.v.н холбогддог байна. Энэ т.v.v.х.и.й.г э.р.г.э.л.з.э.н хvлээж авах х.v.н б.и.й боловч v.н.э.х.э.э.р v.н.э.н юм шvv гэсэн vvднээс х.а.н.д.а.х нь ч ц.ө.ө.н.г.v.й буй за…

More from ӨгүүллэгMore posts in Өгүүллэг »

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Уг контент нь хамгаалагдсан бодно